03 CÁCH KẾT THÚC BÀI THUYẾT TRÌNH ĐÚNG MỤC TIÊU
Trước lời cảm ơn khi kết thúc bài thuyết trình, hãy để người nghe có một điều để nhớ, một việc để làm hoặc một góc nhìn để suy ngẫm.
Bạn đã dành nhiều thời gian tìm thông tin, chỉnh slide và luyện nói. Đến phần cuối, bạn thở phào:
“That’s all. Thank you.”
Lời cảm ơn khép lại bài thuyết trình một cách lịch sự. Nhưng trước lời cảm ơn ấy, thật ra bạn còn một cơ hội để giúp người nghe hiểu rõ: Điều quan trọng nhất trong bài nói này là gì, và nó có ý nghĩa gì với họ?
Để chuẩn bị phần kết, hãy bắt đầu từ mục tiêu của bài nói.
Từ gợi ý trong video của Mas Mahathir — Coach Mahathir, Du Học Tinh Tú phát triển ba cách kết thúc dưới đây, kèm ví dụ tiếng Anh và bài tập dành cho các bạn tham khảo thử:
| Mục tiêu chính của bài nói | Cách kết phù hợp | Điều người nghe mang theo |
|---|---|---|
| Cung cấp thông tin | Tóm tắt những ý quan trọng | “Tôi hiểu và nhớ được những điểm chính.” |
| Thuyết phục | Đề nghị một hành động cụ thể | “Tôi biết mình có thể làm gì tiếp theo.” |
| Truyền cảm hứng | Để lại một thông điệp có ý nghĩa | “Tôi có thêm một góc nhìn để suy ngẫm.” |
Cùng một chủ đề “Xây dựng trường học xanh”, bạn có thể viết ba phần kết khác nhau tùy vào điều mình muốn đạt được như sau:
1. Khi cung cấp thông tin: giúp người nghe nhớ đúng điều quan trọng
Nếu bài nói nhằm giải thích một vấn đề hoặc giới thiệu một dự án, phần kết cần gom những nội dung quan trọng thành vài ý rõ ràng.
Hãy chọn hai hoặc ba điểm đã được trình bày và sắp xếp chúng theo thứ tự dễ nhớ.
Ví dụ tiếng Anh:
“To sum up, our green school project has three priorities: reducing single-use plastic, sorting waste, and keeping shared spaces clean.”
Tóm lại, dự án trường học xanh của chúng em có ba ưu tiên: giảm nhựa dùng một lần, phân loại rác và giữ sạch các không gian chung.
Câu kết này giúp người nghe nắm được ba trọng tâm của dự án, kể cả khi họ không nhớ hết từng slide.
Mẫu câu để luyện tập:
“To sum up, the three key points are…”
Tóm lại, ba ý chính là…
Khi viết phần này, hãy tự hỏi: Nếu người nghe chỉ nhớ ba điều, mình muốn đó là những điều nào?
Bạn nên dùng những từ khóa đã xuất hiện trong bài để người nghe dễ kết nối. Những thông tin cần giải thích thêm nên được đưa vào phần nội dung trước đó.
2. Khi thuyết phục: giúp người nghe biết bước tiếp theo
Nếu muốn người nghe tham gia một hoạt động, thử một giải pháp hoặc đồng ý với đề xuất, phần kết cần nêu rõ hành động bạn đang mời họ thực hiện.
“Let’s protect the environment” thể hiện một mong muốn tốt đẹp. Bạn có thể làm lời mời ấy cụ thể hơn bằng cách nói rõ làm gì và bắt đầu khi nào.
Ví dụ tiếng Anh:
“Starting tomorrow, let’s bring reusable water bottles to school. That’s one change we can make together.”
Từ ngày mai, chúng ta hãy mang bình nước có thể sử dụng nhiều lần đến trường. Đó là một thay đổi chúng ta có thể cùng thực hiện.
Người nghe biết mình được mời làm gì, khi nào bắt đầu và có thể hình dung cách tham gia.
Mẫu câu để luyện tập:
“Starting…, let’s…”
Bắt đầu từ…, chúng ta hãy…
Hành động được đề nghị cần phù hợp với người nghe. Với bạn cùng lớp, đó có thể là đăng ký tham gia câu lạc bộ. Với giáo viên, đó có thể là đồng ý cho lớp thử một hoạt động trong một tuần.
Trước khi kết thúc, hãy kiểm tra: Người nghe có biết chính xác mình đang đề nghị họ làm gì không?
3. Khi truyền cảm hứng: để lại một thông điệp gắn với câu chuyện
Nếu bài nói hướng đến việc khơi gợi niềm tin hoặc giúp người nghe nhìn một vấn đề theo cách mới, hãy kết thúc bằng thông điệp cốt lõi của câu chuyện.
Thông điệp ấy cần xuất phát từ những điều bạn đã chia sẻ. Một câu ngắn, chân thực và gần gũi có thể giúp người nghe thấy chủ đề liên quan đến chính mình.
Ví dụ tiếng Anh:
“The school we want tomorrow begins with the choices we make today.”
Ngôi trường chúng ta mong muốn ngày mai bắt đầu từ những lựa chọn hôm nay.
Câu kết đưa câu chuyện về trách nhiệm và khả năng đóng góp của mỗi người. Người nghe được mời suy nghĩ về những lựa chọn của mình.
Mẫu câu để luyện tập:
“… begins with…”
… bắt đầu từ…
Bạn có thể dùng cấu trúc này để nối một điều mình mong muốn với một lựa chọn gần gũi: sự tự tin bắt đầu từ việc thử lên tiếng; một tập thể biết quan tâm bắt đầu từ việc lắng nghe nhau.
Hãy tự hỏi: Thông điệp này có được câu chuyện của mình làm rõ và nâng đỡ không?
Có thể kết hợp các cách kết không?
Có. Bạn có thể tóm tắt ngắn gọn rồi đề nghị một hành động, hoặc khép lại câu chuyện bằng một thông điệp và một lời mời thực hiện.
Điều cần xác định là mục tiêu chính. Nếu đang đề xuất một dự án để được phê duyệt, hãy nói rõ quyết định bạn cần. Nếu đang giải thích một vấn đề, hãy ưu tiên giúp người nghe hiểu và nhớ đúng.
Mục tiêu rõ sẽ giúp bạn chọn câu kết phù hợp.
Bài tập 5 phút trước lần thuyết trình tiếp theo
Chọn một chủ đề quen thuộc, chẳng hạn giới thiệu câu lạc bộ, đề xuất hoạt động của lớp hoặc chia sẻ một trải nghiệm đáng nhớ.
- Viết ba phiên bản kết thúc, mỗi phiên bản hai hoặc ba câu: một bản tóm tắt, một bản kêu gọi hành động và một bản truyền cảm hứng.
- Chọn phiên bản phù hợp nhất với mục tiêu và người nghe của bạn.
- Đọc thành tiếng cả phần kết và lời cảm ơn. Nhìn lên, nhấn vào từ khóa quan trọng và dừng một nhịp sau thông điệp chính.
- Nhờ một người nghe thử và hỏi: “Bạn nhớ điều gì?” hoặc “Bạn hiểu mình đang mời bạn làm gì?”
Nếu câu trả lời chưa khớp với điều bạn muốn gửi gắm, hãy chỉnh lại câu kết cho rõ hơn rồi thử lần nữa.
Một phần kết được chuẩn bị chu đáo cho thấy bạn biết chắt lọc thông tin, hiểu người nghe và xác định điều mình muốn đạt được. Những kỹ năng ấy cũng hữu ích khi bạn trình bày ý tưởng trong lớp, đề xuất một hoạt động hay trao đổi công việc sau này.
Trước lần thuyết trình tiếp theo, hãy dành vài phút viết và luyện những câu cuối cùng. Bắt đầu bằng câu hỏi: “Sau khi mình ngừng nói, người nghe cần mang theo điều gì?”
Du Học Tinh Tú | Mỗi lần thực hành, thêm một chút tự tin.
Trân trọng ghi nhận tác giả
Bài viết được Du Học Tinh Tú biên tập và phát triển từ chia sẻ của Mas Mahathir — Coach Mahathir (@coachmahathir) về cách lựa chọn phần kết phù hợp với mục đích bài nói. Chúng tôi trân trọng cảm ơn anh đã chia sẻ kiến thức hữu ích về kỹ năng thuyết trình.
Các ví dụ về trường học xanh, bản dịch tiếng Việt, mẫu câu gợi ý và bài tập thực hành trong bài do Du Học Tinh Tú biên soạn.
Mời khách hàng bình luận / đặt câu hỏi qua chức năng MESSENGER & ZALO
